S

Sabâna : Sabahleyin.
Sabı : Sabi.
Sablıcan : Zatürre.
Saçı sanlı, Saçı sañlı : Saçında bir tutam beyazlık olan.
Sadırotu, Sadır otu : Süpürge yapımında kullanılan bir ot.
Sah : Sahi.
Sahan : Geniş oval kap.
Sahan tası : İçine 3-5 litre sıvı alabilen derince bir kap.
Sahar : Belki, belki öyledir.
Sahden : Sahiden
Saher : Belki, belki öyledir.
Sakalı sanlı, Sakalı sañlı : Sakalında bir tutam beyazlık olan.
Sakırga : Kene.
Sakızlık : Menengiç ağacı.
Sal: İçinde üzüm ezilen tekne
Salıngaç: Salıncak
Salma : Düzeltilmiş kalas.
Salôdu: Salmış idi.
Samla : Aşırı nemin oluşturduğu iri çiy damlaları. (Samla: İri çiy damlası. Türk Dil Kurumu’ndan)
          – Şipir şipir her yer samladı.
Sanrağı : Koyun keçi gibi hayvanların burun akıntısı, sümük. Çocukta burun akıntısı için de kullanılır.
Sarıbaş ötlüğü : Karabaşlı ötleğenin dişisi. Başı sarı renklidir. (Latince: Sylvia atricapilla)
Sarıcan : Bir maki türü.
Sarı Kaya : Zübeyr (Balık çeşidi)
Sarı kulak kefalı : Bir tür balık
Sarı omar, Sarıomar : Sarı akrep, sarı renkli çok zehirli bir akrep türü. Siyah akrepten daha zehirlidir. (Latince; Leiurus abdullahbayrami)
Sarmiçi : Kısır yemeği, Hatay kısırı.
Sası : Çürük, kokuşmuş gibi kokan.
Satı : Zaten.
Satın : Zaten.
Savan : Pamuk ipliğinden yapılan yer sergisi.
Say : Taşlı zemin. Ekime elverişsiz, altı taş olan.
          – O toprağın altı say.
Sehen : Bakır tabak.
Seklem : Tamdan eksik olan.
          – Seklem çuval: Tam dolmamış, eksik çuval.
Seklem akıllı : Eksik akıllı.
Sel : Salya.
Sele : Yayvan sepet.
Semerik : Hastalıktan eser kalmak, maraz kalmak.
Sepeti seyrek : Ağzında lafı tutamayan, lüzumsuz konuşan.
Sergen : Yere dökülmüş, yayılmış. “Rahmetlinin bahçesine vardıydım, portakallar sergen olmuş.”
Setik: Çok ince bulgur. Bulgur rüzgarda savrulunca kalan ince kısmı.
Seyip : Sahipsiz, başıboş.
Seyiplemek : Boş vermek, sahipsiz bırakmak, salıvermek.
          – Hasan Efendi, İbik Ali’nin oraya zeytin ekdiydi, şimdi seyiplenik.
Sıfatt : Surat, yüz, çehre.
Sığıncıkmak : Sabırsızlanmak, bekleyememek.
Sığır otu: Kara hindiba
Sıkılamak : Tembihlemek.
Sıkıncık : Eti sıkı olan, kesildiğinde eti bollaşan davar, sığır.
          – Tıknaz ve kısa boylu keçiye baktı ve ; “Onun eti sıkıncık olur,” dedi.
Sıkırcım vermek : Korku, baskı, sıkıştırma. Tehdit ve tembih ile eylem ve istekleri engellemek.
          – Sıkırcımı verişin sus pus oluverdi. (Çocuğun olmadık isteklerini engellemek için)
Sıklat hava : Sıkıcı, bunaltıcı, aşırı nemli sıcak hava.
          – Bugün hava sıklat.
Sıklat olmak : Aşırı nemli sıcak havalarda ter içinde kalmak.
          –  Şuna bakın hele! Sıklat oldum.
Sıkmaç : Çiğ köftenin mercimek ve patetes ile yapılanı.
Sılacı davulu : Göç zamanının geldiğini belirten davul. (Çukurovaya yazın çalışmaya gelenler, sonbaharda memleketlerine dönerken kazandıklarını Gavur Dağlarındaki eşkiyalara kaptırmamak için toplu göçerlerdi. Göç zamanını geldiğini ise bir davul ile duyurulurdu.)
Sın : Deneme atışları (misket oyununda).
Sıncıkmak : Sabırsızlanmak, bekleyememek.
Sırımak: Dikmek, işlemek, örmek (yorgan sırımak)
Sırtı çalmak : Sırtı keseleyip sabunlamak. “Kızım, şu sırtımı bir çalıver."
Sıtara : Kişinin kılık kıyafet, dış görünüşü veya takınılan naz ve tavrı.
          – Sıtarasından da yanına yaklaşılmıyor.
Sıtırlı : Güzel ahlaklı, iffetli, namuslu.
          – Bütün çocuklarımı sıtıriynen everdim.
Sıtkı sıyrılmak : Sıdkı sıyrılmak; birinden veya bir şeyden soğumak; birinden veya bir şeyden bıkmak, sıkılmak.
          – Sıttım sıyrıldı.
Sıttaşer: Hem suçlu, hem güçlü. Efelenen, horozlanan kişi.
Sıttı sıyrılmak : Sıdkı sıyrılmak; birinden veya bir şeyden soğumak; birinden veya bir şeyden bıkmak, sıkılmak.
          – Sıttım sıyrıldı.
Sıvaşlamak : El içi ile bir şeyi düzler gibi yapmak, okşamak, sevmek, sıvazlamak. “Çorabını sıvaşlıya sıvaşlıya bir hal oldu.”
Sıvışmak : Tüymek, aradan usulca kaçmak.
Sıya taşı : Parlak ve beyaz renkli, etrafı dantel ile çevrilip bebeklerin kıyafetine asılan nazarlık.
Sıykal : Cilalı, pürüzsüz, kaygan.
Sıykırmak : 1. Sıyırmak, soyunmak. 2. Bir şeyden kendini üste çıkarmak.
Sızağan : İltihaplı sivilce. “Sızağanı kaşıma çıban edersin” Azeri atasözü.
Sibah: Sürekli saç tarama. Ne sibahlanıp duruyon, gelin mi gidecen?
Siddaşe : Hem suçlu, hem güçlü. Efelenen, horozlanan kişi.
Sidiğini saçacak yer aramak : Kendi kabahatini başkasının üzerine atmak için bahane aramak.
Siftinmek: Oyalanmak, vakit geçirmek. Amaçsız, tembel tembel dolaşmak.
Siftmek : Olduğu yerde kımıldanıp, ayak sürüyüp durmak.
Siğilatan : Bir kurbağa türü, siğili kurbağa. (Lat : Bufo bufo)
Siğmek : Teke, boğa, koçun; dişisinin kızışıp kızışmadığını dili ile test etmek.
Sikke atmak : Nemli havadan dolayı bitki dalları kök atmak. (Sikke : Başına ip bağlanan toprağa çakılan ucu sivri demir.)
          – Ayam puharı bir aydır kalkmadı, baksanıza üzüm dalları sikke atık.
Silik : Onursuz, şerefsiz (adam). Hoppa, ahlaksız (kadın).
Sincen: Sincan (Payas’ta bir köy)
Singilatan : Bir kurbağa türü, siğili kurbağa. (Lat : Bufo bufo)
Sini : Yerde yemek yemeye yarayan, içinde değişik işler yapılan büyük tepsi.
Sivri kefal: Bir tür balık.
Siya taşı : Parlak ve beyaz renkli, etrafı dantel ile çevrilip bebeklerin kıyafetine asılan nazarlık.
Siyek : Çatı saçağı.
          – Yağmur yağışın siyekten giderim.
Soğan öfelemesi : Soğanın hafifçe öfelenmesi ile yapılan bir yiyecek.
Soğkenmek : Dayanmak, yaslanmak.
Soğukluk otu : Semizotu.
Sokâli : Soku tokmağı, soku eli.
Sokkan, Tikenli : Sırtı dikenli bir balık türü.
Sokum : Yuka ekmek, darı bazzaması veya bazzama içine peynir, zeytin vb. konarak hazırlanan dürüm.
Soku taşı : Dibek taşı.
Somak : Taneleri alınmış mısır koçanı.
          – Darı somağı: Mısır koçanı.
Somurgaç : Yerli portakalın (yatak portakalının) elle yumuşatılmış haline denir. Yumuşatılan portakalda bir delik açılır ve buradan suyu somurulur.
Sôomek : Söğmek.
Soyak : Tatlı suda (çayda) oynanan kovalamaca türü bir oyun.
Soyak kuşu : Yırtıcı bir kuş türü.
Soyka : 1. Ölü insan kıyafeti. 2. Kötü kimse. “Soyka kalasıca (beddua)”
Soypantı : Kötü söz.
          – Soypantı! Nedîn çıkmıyor şimdi bu et keseri kütükten.
Sozalmak: Büzülerek buruşmak, sönmek, azalmak, suskunlaşmak, yeğnilmek. Yaramın sızısı sozaldı.
Söbe : Oval.
Söfür : Sahur.
Söm söm bakmak : Bön bön bakmak.
Sömek : Taneleri alınmış mısır koçanı.
Sömelek : Kundakdaki bebek, küçük çocuk.
Söykenmek : Dayanmak, yaslanmak.
Su akarken gevelini çevirmek : İmkan varken fırsatlardan yararlanmak.
Sufat : Surat, yüz, çehre.
Sufra : Sofra.
Suğunmak : Köpek saldırmak.
          – İt sunuşun nasıl kaçtığımı bende bilmiyorum anereme.
Sulaklık : Bulaşık yıkanan yer, mutfak lavabosu.
Sulfata : Okaliptüs.
Sumsuk : Yumruk.
Suunmak : Köpek saldırmak.
          – İt sunuşun nasıl kaçtığımı bende bilmiyorum anereme.
Suvan : Soğan.
Suyu Karahayıt’tan kesmek : Bir işi en yetkili yerden halletmek. Biri torpille bir işe girecektir, topil yapılmıştır ama işe gireceği kesin değildir. İşe girileceği kesin ise “Biz suyu Karahayıt’tan kestik,” denir.
Sülük, Sülüg : Salyangoz.
Sümsürmek : Sümkürmek. “Al şu mendili de sümsür!”
Sümsürük : Sümük.
Süngüç : Küçük karış, baş parmak ile işaret parmağı arasındaki mesafe.
Sünüberi : Patlıcan ve mercimek ile yapılan bir yemek.
Sürâç : Gabsalıktaki uzun mertekler; kapıların arkasına anahtar niyetine konan geçmeli ağaç.
Sürağaç : Gabsalıktaki uzun mertekler; kapıların arkasına anahtar niyetine konan geçmeli ağaç.
Sürek tavuğu: Birinin arkasından takip etmek. Ne o! Arkamda sürek tavomu dolaşıyon.
Sürk : Tıbbıç. Çökelek, tuz, baharat, biber salçası, kekik karışımının kurutulması ile elde edilen bir tür peynir.
Sürüsüynen : Pek çok olan. Bir sürü olan. “Bu sene çağlalar sürüsüynen tutmuş.”
Süsmek : Kafa ile tos vurmak.
Süsüşmek : Hayvanlar birbirlerine kafa ile tos vurmak.
Süt ile süzek arasına girmek : Birbirini tamamlayan iki unsurun arasına haksız yere girmek, çomak sokmak, araya anlamsız bir şekilde dahil olmak.
Süyüm: İğneye geçirilen bir boy iplik.
Süzülmüş incir : İyice olgunlaşmış ve dış kabuğu buruşmaya başlayan incir.